TPS - Twój Przegląd Stomatologiczny wydanie nr 12/2014
TPS - Twój Przegląd Stomatologiczny wydanie nr 12/2014

Drodzy Czytelnicy!

Bieżący rok był dla całej redakcji „TPS – Twojego Przeglądu Stomatologicznego” bardzo aktywny. W trakcie pisania tych słów do ostatniego w 2014 roku wydania nasz zespół jest w przededniu otwarcia
I Kongresu Stomatologicznego Dental Group Academy – unikalnego wydarzenia, podczas którego spotkają się lekarze stomatolodzy, technicy dentystyczni oraz asystentki i higienistki, by wspólnie zgłębiać wiedzę i zdobywać doświadczenie zawodowe. Relację z wydarzenia będą mieli Państwo okazję przeczytać w pierwszym numerze w nowym roku.

W bieżącym numerze w wywiadzie swoją wiedzą i doświadczeniem podzieliła się dr n. med. Joanna Zemlik, konsultant wojewódzki w dziedzinie stomatologii wieku rozwojowego. Pani Doktor opowiada nie tylko o zakresie kształcenia lekarzy, ale także o istocie interdyscyplinarnego podejścia
do leczenia małych pacjentów.

Temat numeru został poświęcony gojeniu po zabiegu poszerzania strefy dziąsła. Tekst autorstwa lek. stom. Marty Cieślik-Wegemund i lek. stom. Łukasza Gilowskiego przedstawia procedurę zabiegową z zastosowaniem przeszczepu nabłonkowego z wykorzystaniem membran PRF (platelet-rich fibryn). Z zakresu stomatologii zachowawczej i endodoncji zachęcam do zapoznania się z artykułem autorstwa lek. dent. Moniki Tysiąc-Miśty i lek. dent. Katarzyny Mol, który przedstawia postępowanie w przypadku urazów (złamań korony, korzenia zębów stałych dojrzałych). Dokładny opis przypadku został poruszony w dziale chirurgii, gdzie lek. dent. Lidia Gefrerer, dr n. med. Ewa Jankowska-Antczak oraz dr n. med. Wojciech Popowski przedstawili przypadek pacjenta z przerzutem raka jasnokomórkowego nerki w obrębie jamy ustnej. Nie zabrakło także tematów z zakresu radiologii, gdzie m.in. lek. dent. Marta Katarzyńska-Konwa i dr n. med. Izabela Obersztyn omówiły klasyczne i współczesne metody
obrazowania radiologicznego w diagnostyce stomatologicznej. W dziale „Sprzęt i materiały” omówiona została niezwykle istotna kwestia – wybór materiału do wykonania protezy. Dr n. med. Arkadiusz Rutkowski porównał wykorzystanie dwóch materiałów: żywicy acetalowej oraz stopu chromo-kobaltowego, wymieniając ich właściwości i zastosowanie.

W bieżącym numerze nie zabrakło także informacji z zakresu prawa i pierwszej pomocy. Opisany został także temat szczepień i badań personelu gabinetów stomatologicznych narażonego na kontakt ze szkodliwymi czynnikami biologicznymi.

Na koniec pragnę Państwu życzyć zdrowych i spokojnych świąt Bożego Narodzenia oraz samych sukcesów w nowym roku.

Życzę ciekawej lektury
prof. dr n. med. Marta Tanasiewicz

DENTAL NEWS

Dental News

SYLWETKI STOMATOLOGII

Interdyscyplinarna współpraca sukcesem w opiece nad małym pacjentem

Na temat leczenia oraz profilaktyki małych pacjentów z konsultantem wojewódzkim w dziedzinie stomatologii wieku rozwojowego dr n. med. Joanną Zemlik rozmawiała Ewelina Ładziak.

KOMPENDIUM LEKARZA PRAKTYKA

System Zarządzania Jakością w gabinecie dentystycznym zgodny z normą ISO 9001:2000

TEMAT NUMERU

Gojenie po zabiegu poszerzenia strefy dziąsła zrogowaciałego z wykorzystaniem wolnego przeszczepu dziąsłowego z zastosowaniem membran PRF

Procedura zabiegowa z zastosowaniem przeszczepu nabłonkowego wykorzystywana jest do poszerzenia lub odtworzenia strefy dziąsła zrogowaciałego, co powoduje zahamowanie progresji recesji dziąsłowych. Membrana PRF (platelet-rich fibryn, włóknik bogatopłytkowy) dzięki obecności dużej liczby czynników wzrostu wpływa na mechanizmy naprawcze w miejscu augmentacji, pobudzając angiogenezę i proliferację nabłonka.

STOMATOLOGIA ZACHOWAWCZA Z ENDODONCJĄ

Postępowanie w przypadku urazów – złamanie korony, korzenia zębów stałych dojrzałych

Celem autorek artykułu było przedstawienie postępowania w przypadku urazów koron i korzeni zębów stałych dojrzałych.

Dlaczego nie uniwersalnie? Z systemem łączącym dla wszystkich przypadków Why not universal? With a bond for all cases

W celu podkreślenia szerokiego spektrum zastosowań systemu Futurabond U opisałem poniżej szereg przypadków klinicznych, w których ten produkt przyczynił się do powodzenia leczenia.

CHIRURGIA STOMATOLOGICZNA

Przetoki skórne zębopochodne

Przetoki zewnętrzne skórne mają różne umiejscowienie, co jest często związane z lokalizacją zęba. Częściej występują w żuchwie niż w szczęce. Celem pracy było przedstawienie występowania przetok skórnych spowodowanych zatrzymanymi zębami z torbielami związkowymi. 4-letnią obserwacją kliniczną objęto 13 pacjentów (7 kobiet i 6 mężczyzn) w wieku od 54 do 69 lat. Czas trwania przetok skórnych wahał się od kilku miesięcy do 2 lat. W 9 przypadkach powodem zgłoszenia się pacjentów była konieczność konsultacji chirurgicznej przed wykonaniem leczenia protetycznego, a u pozostałych były to względy estetyczne. Lokalizacja przetok dotyczyła w 6 przypadkach okolicy podżuchwowej, zaś u 7 osób – podbródkowej. W obrazie klinicznym jamy ustnej u wszystkich leczonych chorych występowały całkowite braki zębowe. Na zdjęciu pantomograficznym uwidoczniono zatrzymane zęby z torbielami związkowymi. Leczenie chirurgiczne wykonano w procedurach chirurgii jednego dnia. Usunięto zatrzymane zęby, wyłuszczono torbiele oraz wyłyżeczkowano od zewnątrz przetoki skórne. Materiał przesłano do badania histopatologicznego.

Przerzut raka jasnokomórkowego nerki w obrębie jamy ustnej − opis przypadku

Przerzuty raka jasnokomórkowego nerek w obszar głowy i szyi stanowią około 15% przypadków. Zdarza się, że ogniska przerzutowe raka nerki rozpoznawane są jako pierwsze, przy braku objawów ze strony ogniska pierwotnego. Ognisko przerzutowe może ujawnić się również wiele lat po operacji usunięcia nerki z powodu nowotworu. Brak objawów związanych z obecnością guza nerki powoduje, że niekiedy ognisko przerzutowe może być traktowane jako guz pierwotny. 54-letni mężczyzna 18 miesięcy po zabiegu nefrektomii i adrenalektomii z powodu raka jasnokomórkowego nerki zgłosił się do Zakładu Chirurgii Stomatologicznej WUM z powodu guza zlokalizowanego w obrębie dziąsła dolnego w przednim odcinku żuchwy. Przeprowadzono zabieg polegający na usunięciu guza, ekstrakcji rozchwianych zębów z plastyką części zębodołowej żuchwy. Wynik badania histopatologicznego: carcinoma clarocellulare renocellulare. Rak jasnokomórkowy nerki w wywiadzie, przebyty nawet wiele lat wcześniej, w przypadkach stwierdzenia zmian rozrostowych w jamie ustnej powinien nasuwać podejrzenie przerzutu.

ORTODONCJA

Ocena długości korzeni zębów w trakcie leczenia ortodontycznego u młodych dorosłych na podstawie zdjęć pantomograficznych

Resorpcja wierzchołkowa korzeni zębów stałych jest jednym z jatrogennych powikłań leczenia ortodontycznego. Celem pracy była ocena długości korzeni zębów na zdjęciach pantomograficznych przed rozpoczęciem leczenia ortodontycznego (T0) i po upływie 6-12 miesięcy (T1). Materiał badany stanowiła dokumentacja radiologiczna 17 pacjentów między 20. a 25. rokiem życia. Na zdjęciach pantomograficznych (wyjściowych i kontrolnych) dokonywano oceny długości korzeni zębów obciążonych elementami aparatu stałego. Wykazano statystycznie istotne skrócenie korzeni zębów na pantomogramach kontrolnych w porównaniu do pantomogramów wyjściowych. Obciążanie zębów elementami aparatu stałego w trakcie leczenia ortodontycznego powoduje skrócenie korzeni zębów.

Ocena stabilności terapii ortodontycznej zgryzu otwartego szkieletowego − obserwacje sześcioletnie

W pracy przedstawiono sześcioletnią obserwację stabilności uzyskanego wyniku leczenia zgryzu otwartego całkowitego w uzębieniu stałym przy użyciu niklowotytanowego łuku intruzyjnego CIA. Leczeniem objęto pacjenta w wieku 16 lat ze zgryzem otwartym całkowitym powikłanym zgryzem krzyżowym bocznym prawostronnym i przedsionkowo ustawionym zębem 23. Terapię przeprowadzono w dwóch etapach, w pierwszym etapie leczenie prowadzono przy użyciu niklowo-tytanowego ekspandera w celu korekty zgryzu krzyżowego. W drugim etapie założono aparat stały cienkołukowy, w którym zastosowano m.in. łuk intruzyjny. Prawidłowe zwarcie na siekaczach uzyskano po 28 miesiącach leczenia. Retencja trwała 24 miesiące. Od czterech lat pacjent nie użytkuje żadnych aparatów retencyjnych, a uzyskany efekt końcowy jest stabilny.

RADIOLOGIA

Metody obrazowania w sterowanej regeneracji kości: à propos dwóch przypadków

Przedstawiono możliwości zastosowania metod diagnostyki obrazowej w GBR w ocenie zabiegu implanto-protetycznego na przykładzie powikłanego i niepowikłanego przebiegu pooperacyjnego. Przypadek 1. 32-letnia kobieta z brakiem zęba 25. Wykonano sinus-lift jednoczasowy z wykorzystaniem materiału Bio-Oss®. Radiowizjografia wykonana przed zabiegiem i po zabiegu wykazała oczekiwany wynik leczenia. Przypadek 2. 56-letnia kobieta z dolegliwościami bólowymi w okolicy zębów 44-45, po przeprowadzonej GBR i wszczepieniu dwóch implantów w pozycjach 44 i 45. Wykonano TK, MRI oraz badanie patomorfologiczne wycinka, wykazano osteitis condensans. Leczenie operacyjne bez efektu. Po 60 zabiegach w hiperbarii ustąpił stan zapalny i zagoiła się przetoka kostna, wciąż utrzymuje się rozległa sklerotyzacja. GBR w implantologii wymaga metod diagnostyki obrazowej pozwalających na ocenę skutków leczenia i wykrycia ewentualnych powikłań.

Klasyczne i współczesne metody obrazowania radiologicznego w diagnostyce stomatologicznej – cz. I

Promieniowanie radiologiczne we współczesnej medycynie wykorzystywane jest zarówno do diagnostyki, jak i terapii. W praktyce stomatologicznej zdjęcia rentgenowskie dostarczają lekarzowi dentyście wielu potrzebnych informacji pozwalających na postawienie prawidłowej diagnozy i wdrożenie odpowiedniego leczenia. Promieniowanie rentgenowskie wykorzystywane jest dodatkowo jako forma terapii przeciwnowotworowej. W artykule zostały przedstawione zdjęcia najczęściej stosowane w stomatologii, tj. pantomogram, zdjęcie zębowe, skrzydłowo-zgryzowe i zgryzowe. Opisano również radioterapię, jej działania niepożądane oraz algorytm postępowania z pacjentami przed radioterapią, jak i po radioterapii w aspekcie opieki stomatologicznej.

PEDODONCJA

Znaczenie witaminy D3 w reumatoidalnym zapaleniu stawów Cz. I. Stawy skroniowo-żuchwowe

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) jest chorobą tkanki łącznej o podłożu immunologicznym, której cechą charakterystyczną jest symetryczne zapalenie małych stawów. W ponad połowie przypadków u chorych z RZS zajęte są też stawy skroniowo-żuchwowe. Objawy w RZS stawów skroniowo-żuchwowych podobne są do tych, które występują w bruksizmie. Dlatego tak ważna jest diagnostyka różnicowa tych dwóch schorzeń. W dzisiejszych badaniach dostrzega się coraz większą rolę witaminy D3 w prewencji wielu chorób, w tym chorób zapalnych o charakterze immunologicznym.

PROTETYKA

Modele dentystyczne – kiedyś i dziś

Wykonywanie uzupełnień protetycznych i większości aparatów ortodontycznych bezpośrednio w jamie ustnej pacjenta jest prawie niemożliwe, dlatego też w laboratoriach dentystycznych na podstawie wycisków wykonuje się modele. Modele stanowią replikę twardych i miękkich tkanek jamy ustnej wykorzystywaną do celów diagnostycznych lub na potrzeby wykonawstwa laboratoryjnego uzupełnień protetycznych bądź aparatów ortodontycznych. Materiał, z którego zostanie odlany model, wpłynie na jego właściwości, a te dobierane są z uwzględnieniem jego przyszłego wykorzystania.

SPRZĘT I MATERIAŁY

Skalery – profesjonalne usuwanie kamienia nazębnego

Artykuł przedstawia metody usuwania kamienia nazębnego, ze szczególnym uwzględnieniem skalerów dźwiękowych i ultradźwiękowych.

Żywica acetalowa czy stop chromowo-kobaltowy?

Porównując żywicę acetalową ze stopem chromowo-kobaltowym, z pewnością znajdziemy argumenty za i przeciw odnośnie każdego z tych materiałów. Należy zatem podejść do sprawy w sposób jak najbardziej obiektywny i wybrać rozwiązanie najkorzystniejsze pod względem przyszłego funkcjonowania uzupełnienia w danym przypadku klinicznym, uwzględniając przy tym oczekiwania pacjenta.

PRZEGLĄD PRODUKTÓW

Przegląd laserów

STOMATOLOGIA W BADANIACH INTERDYSCYPLINARNYCH

Zębiaki w materiale archeologicznym Przegląd piśmiennictwa

W pracy na podstawie publikacji opisano 19 zębiaków występujących w znaleziskach archeologicznych

zębiak, archeologZaburzenia odżywiania i związane z nimi zmiany patologiczne w jamie ustnej – przegląd piśmiennictwaia, paleopatologia

Zaburzenia odżywiania (ang. eating disorders) należą do schorzeń psychicznych, w przebiegu których jednym z głównych objawów jest chaotyczne i nieprawidłowe jedzenie. Manifestacją kliniczną zaburzeń odżywiania w jamie ustnej są ubytki erozyjne szkliwa i zębiny, powodujące często nadwrażliwość tych tkanek i różniące się lokalizacją w zależności od typu schorzenia.

PRAWO

Odpowiedzialność karna za rozstrój zdrowia pacjenta

Celem artykułu jest przybliżenie sytuacji, w której dentysta jest oskarżonym w postępowaniu karnym w aspekcie trybu postępowania i uprawnień procesowych strony.

OKIEM SANEPIDU

Szczepienia i badania personelu gabinetów stomatologicznych narażonego na kontakt ze szkodliwymi czynnikami biologicznymi

Każda osoba wykonująca zawód medyczny jest narażona na szkodliwe czynniki biologiczne w miejscu pracy, które mogą stać się przyczyną zakażeń i chorób zakaźnych, a w konsekwencji prowadzić do wystąpienia choroby zawodowej. Niektórym zakażeniom i chorobom zakaźnym można zapobiegać przez zastosowanie szczepień ochronnych. Istnieją akty prawne, których zapisy wskazują konieczność prowadzenia profilaktyki, między innymi pod postacią szczepień ochronnych

NA RATUNEK

Stany zagrożenia życia u ciężarnej i poród w gabinecie stomatologicznym

Opieka stomatologiczna nad kobietą ciężarną jest szczególnie ważna ze względu na znany i potwierdzony licznymi wynikami badań fakt, że stan zdrowia jamy ustnej kobiety może mieć istotny wpływ na przebieg i czas zakończenia ciąży.

AKADEMIA UMIEJĘTNOŚCI JĘZYKOWYCH

Akademia umiejętności językowych

Z KRAJU I ZE ŚWIATA

Kalendarium imprez branżowych

XIII Dolnośląskie Targi Stomatologiczne Dentamed we Wrocławiu

XX Ogólnopolska Konferencja Stomatologiczna i Targi EXPODENT 2014

Profilaktyka fluorkowa/ 20 lat Kol-Dental

Pierwsza wizyta dziecka w gabinecie

TESTOWY PROGRAM EDUKACYJNY TPS

Testowy Program Edukacyjny