Odkąd na rynku pojawiły się szczoteczki soniczne, stały się one poważnym konkurentem dla szczoteczek elektrycznych. Jak działają, czym się różnią, które z nich są lepsze?

Title: Hygienic dilemmas – a sonic or electric toothbrush?
Streszczenie: Odkąd na rynku pojawiły się szczoteczki soniczne, stały się one poważnym konkurentem dla szczoteczek elektrycznych. Jak działają, czym się różnią, które z nich są lepsze?
Słowa kluczowe: soniczna, elektryczna, szczotka do zębów
Summary: Ever since sonic toothbrushes appeared on the market, they have become a serious competitor for electric toothbrushes. How do they work, how do they differ, which ones are better?
Keywords: sonic, electric, toothbrush


Kiedyś do mycia zębów wystarczał korzeń drzewa arakowego (inaczej miswak, Salvadora persica), od lat znany ze swoich właściwości grzybo- i bakteriobójczych przeciw drobnoustrojom kariogennym (1). Z biegiem czasu ludzie zaczęli szukać coraz to nowszych rozwiązań, aby utrzymać optymalną higienę jamy ustnej. Manualne szczoteczki do zębów z naturalnego włosia zostały zastąpione przez szczoteczki z włosiem syntetycznym. Później pojawiły się szczoteczki elektryczne, wywołując na rynku niemałą rewolucję. Po nich pojawiły się szczoteczki soniczne – czy uda im się zepchnąć elektryczne z piedestału? Czy naprawdę są najlepsze?

Szczoteczka soniczna – jak to działa?

Mechanizm działania szczoteczki sonicznej opiera się na emitowanych przez nią falach dźwiękowych, które wprowadzają włosie główki w drgający ruch o charakterze wymiatająco-pulsacyjnym o częstotliwości drgań od około 30 000 (2) do nawet 62 000 na minutę, w zależności od modelu (3). Powoduje to, że podczas mycia w środowisku (mieszaninie śliny, wody i pasty do zębów) tworzą się bąbelki powietrza, które nie tylko penetrują lepiej do trudno dostępnych przestrzeni wraz z substancją myjącą, ale też rozbijają i odrywają od powierzchni zęba płytkę bakteryjną, zapobiegając tym samym tworzeniu się kamienia nazębnego.

Obsługa szczoteczki tego typu nie jest skomplikowana – po wybraniu odpowiedniego dla siebie trybu wystarczy przyłożyć szczoteczkę do zębów włosiem w kierunku dziąseł pod kątem 45°, a następnie wolnym, jednostajnym ruchem przesuwać ją wzdłuż łuku. Dodatkowe ruchy nie są potrzebne, gdyż dzięki dużej elastyczności włosia i ruchom, jakie wykonuje, szczoteczka z łatwością dociera nawet do problematycznych miejsc.

Bezpieczeństwo użycia

Pacjenci często zadają pytanie, czy szczoteczki soniczne są bezpieczne dla zębów. Wątpliwości najczęściej dotyczą ścieralności tkanek twardych, choć na różnego rodzaju forach pojawiają się też obawy, że drgania szczoteczki mogą doprowadzić do utraty wypełnień kompozytowych.

Bizhang i wsp. przeprowadzili badania mające na celu ocenę podatności zębiny na ścieranie podczas używania czterech rodzajów szczoteczek – sonicznej, oscylacyjno-rotacyjnej oraz dwóch rodzajów szczoteczek manualnych – w połączeniu z pastą wybielającą. Zasymulowany okres mycia wynosił 8,5 roku przy założeniu szczotkowania zębów dwa razy dziennie. Po analizie wyników okazało się, że szczoteczka soniczna doprowadziła do utraty 21,03 (±1,26) μm powierzchni zęba, elektryczna – 15,71 (±0,85) μm, a manualna – 2,50 (±0,43) μm (4) przy użyciu tej samej siły (4). I choć to manualna szczoteczka najmniej ściera zęby, to też najgorzej wypada pod kątem ilości usuniętej płytki. Szczoteczka soniczna, choć z wyżej wymienionych najbardziej destrukcyjna, to jednak utrata tkanek przy jej użyciu jest tak niewielka, że nie daje podstaw do obaw o mechaniczne uszkodzenie zębów w trakcie ich mycia. Nie ma również żadnych doniesień, które sugerowałyby możliwość uszkodzenia wypełnień ani uzupełnień stałych czy aparatów ortodontycznych. Polecając pacjentowi taką szczoteczkę, można z całą pewnością zapewnić go o jej bezpieczeństwie, zarówno dla zębów, jak i dziąseł i przyzębia.

Zalety

Szczoteczki soniczne bardzo ułatwiają higienę, zwłaszcza tym osobom, które z jakiegoś powodu mają ograniczone zdolności manualne, nie wymagają bowiem niczego poza przyłożeniem ich do zębów pod odpowiednim kątem i powolnym przesuwaniem, w przeciwieństwie do szczoteczek elektrycznych, które – choć „prostsze” w użyciu niż manualne – muszą
być odpowiednio kierowane po łuku zębowym, aby dotarły do wszystkich miejsc zalegania płytki.

Dzięki drganiom powodującym powstawanie pęcherzyków powietrza oraz długiemu, elastycznemu włosiu główka szczoteczki sonicznej dociera w najbardziej niedostępne miejsca, co jest szczególnie korzystne u pacjentów ze stłoczeniami zębów czy użytkujących protezy stałe lub aparaty ortodontyczne. Warto wspomnieć, że implanty nie są przeciwwskazaniem do tego typu szczoteczki – jej drgania nie mają negatywnego wpływu na stabilizację wszczepu w kości.

Większość szczoteczek sonicznych ma różne tryby pracy, zmieniające sposób wibrowania główki, przez co może ona działać na przykład w trybie delikatnym, masażu dziąseł, wybielania czy polerowania – to duża zaleta, zwłaszcza dla bardziej wymagających użytkowników – takie rozwiązanie pozwala połączyć kilka funkcji w jednym urządzeniu, dając możliwość dostosowania do indywidualnych potrzeb. Coraz więcej firm w swoim asortymencie posiada końcówki do czyszczenia języka, co znacznie poprawia higienę jamy ustnej.

A co z najmłodszymi użytkownikami? Z myślą o nich niektóre firmy stworzyły linię szczoteczek dla dzieci – charakteryzują je mniejszy rozmiar, dostosowany do dłoni i jamy ustnej dziecka, a także delikatniejsze ruchy o częstotliwości 500 na sekundę (5). Nadają się do użytku już od 3. roku życia, a dzięki naklejkom pozwalającym personalizować uchwyt szczoteczki zachęcają maluchy do nabierania dobrych nawyków od najmłodszych lat.

Wady

Największą wadą szczoteczek sonicznych wydaje się ich koszt, choć cena podstawowych modeli powoli kształtuje się na poziomie bardziej zaawansowanych szczoteczek elektrycznych, przez co stają się one coraz popularniejsze.

Dla części pacjentów problem stanowi odczucie wibracji, które opisują jako nieprzyjemne – w większości przypadków odczucie to mija po kilku użyciach, podczas których pacjent przyzwyczaja się do nowych odczuć. Niektóre dostępne na rynku modele mają funkcję stopniowego wzmagania wibracji przez pierwsze 14 użyć, co znacznie ułatwia adaptację.

Soniczna czy elektryczna?

Kiedy pada pytanie, która szczoteczka jest lepsza – soniczna czy elektryczna – pojawiają się kontrowersje. Jedni twierdzą, że nie ma lepszych niż soniczne, inni zaciekle będą bronić elektrycznych.

Przeprowadzano badania porównujące ich skuteczność w oczyszczaniu płytki nazębnej oraz wpływu na redukcję zapalenia dziąseł – niektóre wykazały, że to elektryczna oscylacyjno-rotacyjna szczoteczka lepiej usuwa płytkę nazębną (6).

Decydując się na szczoteczkę, czy to manualną, czy elektryczną lub soniczną, należy mieć na uwadze, że to my, a nie szczoteczka, czyścimy zęby i bez względu na jej rodzaj to od uwagi i zaangażowania użytkownika zależy, jakie uzyska efekty. Rozmawiając z pacjentem, należy uczulić go na ten fakt.

Czy można więc jednoznacznie określić, która z nich jest lepsza? Wydaje się, że nie. Wiele zależy tu od oczekiwań, umiejętności pacjenta oraz jego preferencji. Kluczowe jest, aby bez względu na wybrany rodzaj i model szczotki pamiętać, że to my myjemy zęby, a nie ona.


Piśmiennictwo
  1. Khatak M. i wsp.: Salvadora persica. „Pharmacognosy Review”, 2010, Jul-Dec, 4 (8), 209-214.
  2. Górska R.: Periodontologia współczesna. Wydawnictwo Med. Tour Press International, Otwock 2013, 213.
  3. Aspiras M., Elliott N., Nelson R., Hix J., Johnson M., de Jager M.: In vitro evaluation of interproximal biofilm removal with power toothbrushes. „Compend Contin Educ Dent.”, 2007, 28 (1), 10-14.
  4. Bizhang M. i wsp.: Toothbrush abrasivity in a long-term simulation on human dentin depends on brushing mode and bristle arrangement. http://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0172060.
  5. Materiały reklamowe, www.phillips.pl.
  6. Biesbrock A.R. i wsp.: Clinical evaluations of plaque removal efficacy: an advanced rotating-oscillating power toothbrush versus a sonic toothbrush. „The Journal of Clinical Dentistry”, 2007, 18 (4), 106-111.
W związku z wejściem w dniu 25 maja 2018 roku nowych przepisów w zakresie ochrony danych osobowych (RODO), chcemy poinformować Cię o kilku ważnych kwestiach dotyczących bezpieczeństwa przetwarzania Twoich danych osobowych. Prosimy abyś zapoznał się z informacją na temat Administratora danych osobowych, celu i zakresu przetwarzania danych oraz poznał swoje uprawnienia. W tym celu przygotowaliśmy dla Ciebie szczegółową informację dotyczącą przetwarzania danych osobowych.
Wszelkie informacje znajdziesz tutaj.
Zachęcamy również do zapoznania się z naszą nową Polityką Prywatności.
W przypadku pytań zapraszamy do kontaktu z naszym Inspektorem Ochrony Danych Osobowych pod adresem iodo@elamed.pl

Zamknij